STARNBERG - In de Beierse plaats Starnberg is de Duitse filosoof en socioloog Jürgen Habermas op 96-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn uitgever bekendgemaakt.

Hij gold als de belangrijkste denker van het naoorlogse Duitsland en behoort tot de meest invloedrijke filosofen van deze tijd. Habermas was decennialang een van de meest bepalende stemmen binnen zijn vakgebied. Zijn invloed reikte tot ver in het publieke debat. Hij liet zich vaak uit over de staat van de democratie. Volgens de krant Bild hield Habermas als een "seismograaf" de vinger aan de pols van de democratie van het naoorlogse Duitsland. Het werk van Habermas werd breed gelezen en was ook internationaal van invloed. Met zijn boek De structuurverandering van het publieke domein uit 1962 was Habermas zijn tijd ver vooruit. In het boek hield hij de rol van onder meer de (toentertijd) nieuwe media tegen het licht, om te zien of er wel voldoende ruimte zou blijven voor concurrerende meningen in de publieke ruimte. Habermas was een groot voorstander van redelijke discussies. Dat noemde hij 'communicatieve rationaliteit', oftewel een machtsvrije manier van communicatie. Niet iemands macht, maar de kracht van een argument zou daarbij de doorslag moeten geven, en dat principe zou overal in moeten doorwerken. Zijn boek De theorie van het communicatieve handelen uit 1981 geldt als zijn belangrijkste werk.
Habermas zat tijdens zijn jeugd bij de Hitlerjugend, maar sprak zich na de oorlog fel uit tegen de misdaden van de nazi's. Hij stelde dat het cruciaal was voor de Duitse identiteit dat de Holocaust niet vergeten zou worden en dat het land met dat verleden leerde omgaan. (NU/ Getty Images)