mogelijk uit Suriname met een niet-toegestane concentratie van pesticidenresiduen. Helaas heeft het Ministerie van LVV een latente houding aangenomen en heeft VEAPS met afschuw kennis genomen van de publiekelijke verklaring van autoriteiten van het ministerie dat het ministerie niet kan handelen vanwege het ontbreken van een “moderne” pesticidenwet.

VEAPS wenst de samenleving te informeren dat vanaf 2019 de export van verse groenten en fruit onder een vergrootglas staat. Vanwege gewijzigde Europese regelgeving is het verboden om bepaalde groenten en planten te verzenden naar de EU vanwege het voorkomen van schadelijke insecten in en op de groenten en fruit. Verder is het voorkomen van hoge concentratie van pesticiden verboden. De Maximale Residulimiet (MRL) is de toegestane maximumhoeveelheid restanten van een pesticide die mag achterblijven op of in groenten en fruit. Hoge MRLs leiden tot afkeuringen. Het nuttigen van groenten en fruit met hoge MRLs is schadelijk voor de mens en tast de gezondheid aan. 

Proces vanaf 2019

LVV heeft sinds 2019 een pad uitgezet, waarbij deskundigen van LVV werden ingezet samen met de private sector, namelijk de VEAPS-leden en de Federatie van Surinaamse Agrariërs, waarvan VEAPS een lid is. Hoofddoel was dat enerzijds Suriname moest voldoen aan de EU-regelgeving, zodat de export van groenten en fruit niet in gedrang zou komen en anderzijds de voedselveiligheid gegarandeerd moet zijn voor de binnenlandse markt.

De hulp van COLEACP (nu COLEAD) werd ingeroepen om technische ondersteuning te bieden aan Suriname, waarbij een stappenplan werd ontwikkeld met acties zodat Suriname audit-ready werd gemaakt voor de EU-audit die plaatsvond in oktober 2019. De EU-audit was gericht op de werkzaamheden, procedures en protocollen van LVV en de afdeling Plantenbescherming en Kwaliteitskeuringen (NPPO) die de bevoegdheid heeft voor het verstrekken van de verplichte fytosanitaire verklaringen bij de export van verse groenten en fruit. Ook werden de pakhuizen van de exporteurs geïnspecteerd. De rapporten liggen er met de aanbevelingen. Het opzetten van een traceability systeem had hoge prioriteit en een aanvang werd hiermee gemaakt.

Producentencoderingen

LVV begon in 2019 met het trainen van landbouwers in diverse delen van het land, namelijk de GAP-trainingen. De landbouwers zijn primair verantwoordelijk voor het juist gebruik van landbouwchemicaliën, maar LVV heeft hierin een belangrijke rol te vervullen inzake voorlichting, toepassing, controle en beoordelen van toegestane en niet-toegestane middelen en de werking ervan.  De bedoeling van de producentencoderingen is dat iedereen die verse groenten en fruit teelt en verkoopt de trainingen dient te volgen en van LVV een producentencode krijgt.

Deze code geeft de consument de verzekering dat de teler produceert conform GAP-principes, rekening houdt met wet- en regelgeving en dat er geen sprake is van overschrijding van MRLs. Het producentencoderingensysteem en de controle hierop is het kader om zorg te dragen voor veilig voedsel voor de Surinaamse burgers zonder gifstoffen.

NIVS essentieel

De noodzaak van het Nationaal Instituut voor Voedselveiligheid in Suriname (NIVS) wordt hiermee nog duidelijker. Een centraal kantoor, waar alle meldingen binnenkomen die te maken hebben met voedselveiligheid, is belangrijk. De afzonderlijke diensten met hun taken en laboratorium blijven allemaal bestaan. Een nationale voedselveiligheidsautoriteit als NIVS is onontbeerlijk om de voedselveiligheid te garanderen. De betrokkenheid van de publieke en private sector binnen NIVS is een voorwaarde voor succes. In de NIVS-wet, aangenomen door DNA in 2021, is dit goed geregeld. Helaas heeft de LVV-top momenteel gekozen om het proces van implementatie van NIVS te vertragen en de wet nu te wijzigen. Wat de reden is, is een raadsel.

Nieuwe regeringen na 2020 en 2025

Na de machtswisseling in 2020 is de nieuwe regering kort doorgegaan met het verstrekken van de GAP-trainingen, maar na een tijdje is men hiermee gestopt en het beleid is in de koelkast gestopt. Enkele ondeskundigen werden op cruciale posities geplaatst en men had andere prioriteiten. Dezelfde ontwikkeling na de verkiezingen van 2020 zien we ook gebeuren na de verkiezingen van 2025. Voedselveiligheid is geen prioriteit van de regering en de “friends & family” benoemingen op LVV gaan gewoon door en men verschuilt hun falen door te stellen dat er geen moderne pesticidewet is. Deze waren er in 2019 ook niet, maar oud-minister Parmessar had wel de durf om de zaak op te pakken door maximale inzet van de aanwezige LVV- deskundigen, instituten als het CELOS en de private sector breed te betrekken. Deze gezamenlijke aanpak heeft zorggedragen voor het uitzetten van een actieplan en in enkele maanden de voorbereiding, behandeling en aanname van de vernieuwde Plantenbeschermingswet in maart 2020. 

Bescherming van het volk

Hoogste prioriteit is de bescherming van het volk tegen de “groenten met verhoogde pesticideresiduen”, waarbij er overmatig pesticiden en mixjes worden gebruikt en er beperkte voorlichting en controle is. Het Ministerie van LVV hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden, en kan het actieplan van 2019 actualiseren en direct aan de slag gaan. Dit geniet de hoogste prioriteit. De volksgezondheid van de Surinaamse bevolking loopt hierdoor een onaanvaardbaar risico. LVV wordt wakker, en neem uw verantwoordelijkheid !

Tot slot

VEAPS roept het Ministerie van LVV op om met spoed concrete maatregelen te treffen ter bescherming van de volksgezondheid en ter waarborging van de reputatie van Surinaamse agrarische producten. De kennis, deskundigheid en eerdere actieplannen zijn reeds aanwezig. Het is nu tijd voor daadkracht, samenwerking en effectief toezicht. De consument heeft recht op veilig voedsel en de exportsector heeft recht op een betrouwbaar controlesysteem. P.S: "Het VEAPS-bestuur heeft de afgelopen acht maanden herhaaldelijk verzocht om overleg met de minister van LVV, maar een gesprek heeft tot op heden nog niet plaatsgevonden”, aldus de VEAPS in een verklaring.