onvoldoende aandacht te krijgen, terwijl leerkrachten en leerlingen dagelijks te maken hebben met toenemende druk, spanningen en veranderende verwachtingen. Onderminister Raj Jadnanansing van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) vindt dat mentale gezondheid daarom veel nadrukkelijker op de agenda van onderwijsinstellingen moet komen. Tijdens het openingscollege van het Instituut voor de Opleiding van Leraren (IOL) voor het studiejaar 2026-2027, op maandagavond 2 november, benadrukte Jadnanansing dat mentale gezondheid geen bijkomstigheid is, maar een noodzakelijke voorwaarde voor goed onderwijs. De psycholoog verzorgde een inleiding over het thema ‘Mentale gezondheid in het onderwijs’ en wees op de gevolgen die psychische belasting kan hebben voor het functioneren van zowel leerkrachten als leerlingen en studenten.

Volgens Jadnanansing beïnvloedt mentale gezondheid hoe mensen denken, voelen, handelen en met anderen omgaan. Wanneer het emotionele, cognitieve en sociale welzijn onder druk staat, kan dat rechtstreeks doorwerken in de kwaliteit van het onderwijs en de onderlinge verhoudingen op school.

Vooral leerkrachten staan volgens hem voor steeds grotere uitdagingen. De invloed van sociale media, hogere verwachtingen vanuit de samenleving en de voortdurende noodzaak om nieuwe kennis en vaardigheden op te doen, leggen een zware druk op hun mentale weerbaarheid. Daarbij komen spanningen binnen schoolorganisaties en werkomgevingen waarin leerkrachten zich niet altijd prettig voelen. In sommige gevallen leidt een ongezonde werksfeer ertoe dat zij zelfs een overplaatsing overwegen.

Jadnanansing vindt dat leerkrachten niet alleen aandacht moeten hebben voor hun professionele ontwikkeling, maar ook voor hun eigen welzijn. Het stellen van prioriteiten, bewaken van persoonlijke grenzen en tijdig aangeven wanneer de werkdruk te hoog wordt, zijn volgens hem essentieel om uitval en verdere problemen te voorkomen. Ook leerlingen en studenten hebben begeleiding nodig bij de mentale uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd. Vooral de overgang van de thuissituatie naar de schoolcultuur, met andere regels, gewoonten en verwachtingen, vraagt om begrip en ondersteuning. Een veilig schoolklimaat is daarbij van belang.

De onderminister legde nadruk op bewustwording en preventie. Psychische problemen moeten bespreekbaar worden gemaakt en signalen van overbelasting moeten tijdig worden herkend. Dat is extra belangrijk; tegen de achtergrond van zijn schatting dat ongeveer 90 procent van de mensen met depressieve gevoelens geen professionele hulp zoekt, tegenover slechts 10 procent die dat wel doet. Om de drempel naar hulpverlening te verlagen, wees hij op de telefonische crisishulp via 114 en het online hulpprogramma www.ehealth.sr. Het verminderen van stigma rond psychische problemen is volgens hem noodzakelijk om mensen ertoe te bewegen tijdig ondersteuning te zoeken. De boodschap aan het onderwijs is daarmee duidelijk: zonder aandacht voor het mentale welzijn van degenen die dagelijks lesgeven en leren, blijft een gezond en stabiel leerklimaat kwetsbaar.