PARAMARIBO – De kennis over muziekauteursrechten onder eventorganisatoren in Suriname is beperkt en versnipperd.

Volgens Bondru Entertainment Suriname (BES) is er geen concreet onderzoek gedaan naar het kennisniveau binnen de sector, maar bestaat wel de algemene indruk dat veel actoren zich nauwelijks bewust zijn van deze rechten. De organisatie stelt dat de Surinaamse muziekscene kleinschalig is en nog niet kan worden gezien als een volwaardige industrie. Hierdoor is er weinig sprake van complexe structuren of conflicten tussen partijen. “Omdat de sector relatief overzichtelijk is, blijven discussies over rechten en vergoedingen vaak uit.” Over de vraag wie verantwoordelijk is voor het regelen en betalen van muziekrechten, bestaat eveneens onduidelijkheid. Binnen de sector leeft volgens de BES het idee dat dit een taak van de overheid is.Echter, in werkelijkheid gaat het om een privaatrechtelijke aangelegenheid, waarbij gebruikers van muziek, zoals organisatoren, zelf verantwoordelijk zijn voor het verkrijgen van toestemming en het betalen van vergoedingen. In de praktijk worden muziekrechten in Suriname beperkt nageleefd. Grote conflicten of rechtszaken tussen makers zijn zeldzaam, en een brede maatschappelijke discussie over het belang van auteursrechten is nog niet op gang gekomen. Hierdoor blijft ook de bewustwording onder artiesten en organisatoren achter. De gebrekkige naleving heeft directe gevolgen voor muzikanten en componisten. Een belangrijk risico is inkomstenderving: wanneer muziek zonder toestemming commercieel wordt gebruikt, verdienen anderen aan het werk van de maker, zonder dat daar een vergoeding tegenover staat. Daarnaast kan de waarde van een muziekwerk afnemen wanneer het ongecontroleerd en zonder afspraken wordt gebruikt. Deskundigen vergelijken dit met een voertuig dat voortdurend door anderen wordt gebruikt zonder toezicht: na verloop van tijd vermindert zowel de kwaliteit als de waarde. Hoewel de bescherming van intellectueel eigendom in Suriname teruggaat tot de Auteurswet 1913, bood deze wet lange tijd onvoldoende concrete handvatten voor muziekrechten en de handhaving daarvan. Makers moesten zelf hun rechten afdwingen, wat vaak lastig bleek door problemen rond bewijsvoering. Met een wetswijziging in 2015 is geprobeerd hierin verbetering te brengen. De aangepaste wet voorziet in de oprichting van een auteursrechtenbureau waar makers hun muziek kunnen registreren. Dit bureau moet vervolgens optreden als vertegenwoordiger en beschermer van hun rechten. Belangrijk detail is dat dit bureau niet door de overheid wordt opgericht, maar vanuit particulier initiatief moet ontstaan. De Staat heeft daarmee de randvoorwaarden gecreëerd, maar legt de verantwoordelijkheid bij de sector zelf. Volgens betrokkenen ligt de grootste uitdaging nu bij het vergroten van de bewustwording binnen de muziekscene. Zonder duidelijke kennis van rechten en plichten blijven zowel organisatoren als artiesten kwetsbaar. De ontwikkeling van een sterker auteursrechtensysteem wordt gezien als een cruciale stap richting een volwassen Surinaamse muziekindustrie, waarin creativiteit niet alleen wordt gewaardeerd, maar ook eerlijk wordt beloond.