Het Unicef waarschuwt dat miljoenen jongeren wereldwijd, ook in Suriname, dagelijks gebruikmaken van AI-toepassingen, terwijl wetgeving en beschermingsmechanismen ver achterblijven. Volgens de organisatie moet de bescherming van kinderen tegen de risico’s van kunstmatige intelligentie onmiddellijk prioriteit krijgen.

 Nieuw onderzoek van het Unicef, gebaseerd op gegevens uit tien landen, toont aan dat minstens twintig miljoen kinderen al gebruik hebben gemaakt van AI-systemen. Opvallend is dat kinderen de technologie meer dan drie keer sneller omarmen dan volwassenen. AI wordt daarbij niet alleen gebruikt voor schoolwerk en creativiteit, maar ook voor persoonlijke ondersteuning en advies.

Naar schatting gebruiken ruim twee miljoen kinderen AI om antwoorden te krijgen op problemen en zorgen waarmee zij worstelen. Daarnaast maken ongeveer dertien miljoen kinderen gebruik van kunstmatige intelligentie als hulpmiddel bij leren en huiswerk. Tegelijkertijd neemt de keerzijde van de technologische ontwikkeling snel toe. Het Unicef schat dat in het afgelopen jaar bij minstens 1,2 miljoen kinderen beelden met behulp van AI zijn gemanipuleerd tot seksueel expliciete deepfakes.

Die ontwikkeling legt volgens de organisatie een fundamenteel probleem bloot: de snelheid waarmee AI zich verspreidt, overstijgt ruimschoots het tempo waarin overheden regelgeving en toezicht ontwikkelen. Kinderen worden daardoor blootgesteld aan systemen die gebruikmaken van hun persoonsgegevens en gedrag, zonder dat zij daar invloed op kunnen uitoefenen of zich eraan kunnen onttrekken.

Het Unicef benadrukt dat kinderrechten in de huidige AI-beleidsvorming nog onvoldoende centraal staan. Juist kinderen, die het langst met de gevolgen van deze technologie zullen leven, behoren volgens de organisatie beter beschermd te worden.

Hoewel AI onmiskenbare voordelen biedt voor leren, spelen en creativiteit, is er nog weinig bekend over de impact op de cognitieve ontwikkeling en het emotionele welzijn van kinderen. Ook de mogelijke afhankelijkheid van AI-systemen en de blootstelling aan schadelijke of misleidende inhoud worden nog onvoldoende onderzocht. Volgens het Unicef groeit een complete generatie op midden in een wereldwijd experiment waarvan de langetermijngevolgen nog grotendeels onbekend zijn.

Dat kinderen zelf zich zorgen maken over de technologie, blijkt eveneens uit het onderzoek. Een op de drie ondervraagde jongeren vreest dat AI wordt ingezet voor oplichting, misleiding en de verspreiding van desinformatie. Daarnaast maakt een kwart zich zorgen dat foto’s en video’s kunnen worden misbruikt voor het maken van seksueel expliciete deepfakes.

Volgens het  Unicef worden te veel AI-toepassingen op de markt gebracht zonder dat veiligheid en kinderbescherming vanaf het begin onderdeel zijn van het ontwerp. Bescherming lijkt in veel gevallen pas achteraf een aandachtspunt te worden.

De organisatie roept overheden, bedrijven en maatschappelijke partners daarom op om fors te investeren in onderzoek naar de gevolgen van AI voor kinderen, strengere wetgeving te ontwikkelen tegen AI-gestuurde seksuele uitbuiting en technologie veiliger en transparanter te ontwerpen. Ook digitale vaardigheden en AI-geletterdheid bij kinderen, ouders en verzorgers moeten volgens het Unicef aanzienlijk worden versterkt.

Voor Suriname is die oproep volgens de organisatie urgenter dan ooit. Recente incidenten waarbij AI werd gebruikt om gemanipuleerde beelden en video’s te creëren en te verspreiden, tonen aan dat de technologie ook de Surinaamse samenleving inmiddels volledig heeft bereikt. Tegelijkertijd ontbreken nog gerichte beleidsmaatregelen, specifieke regelgeving en voldoende bewustwording om kinderen effectief te beschermen.

Het Unicef waarschuwt dat Suriname het risico loopt achter te blijven als er niet snel wordt geïnvesteerd in digitale weerbaarheid, onderwijs en beschermingsmechanismen. De organisatie zegt klaar te staan om samen met de overheid, scholen, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven te werken aan een veilige en digitale toekomst voor kinderen.