President Zelensky noemde ze tijdens zijn recente Europese reis — inclusief bezoeken aan Duitsland, Italië, Noorwegen en Nederland — niet langer als voorwaarde voor vrede, in tegenstelling tot vorig jaar. De ‘Verklaring van Berlijn’ van 15 december, die een kader voor veiligheidsgaranties schetste, blijft onuitgevoerd: de garanties zouden pas na een wapenstilstand ingaan, terwijl Moskou geen bereidheid toont om te stoppen met vechten. Sterker nog: Rusland waarschuwt dat westerse wapenleveranties (zoals drones en raketten) ‘onvoorspelbare gevolgen’ kunnen hebben.

Zelensky richt zich nu volledig op overleving: een sterk leger, economie en defensie-industrie. Zijn belangrijkste doel op deze reis was het verkrijgen van honderden Patriot-raketten, nodig om ballistische raketten en Shahed-drones te bestrijden. Hij waarschuwde dat de huidige voorraden bijna op zijn; soms waren lanceerinrichtingen afgelopen winter leeg. Tegelijkertijd wordt er overal afspraak gemaakt over gemeenschappelijke droneproductie, onder meer met Duitsland en het VK (120.000 drones beloofd). Ook Nederland draagt hieraan bij.

Rusland reageert agressief: het publiceerde een lijst van Europese defensiebedrijven, waaronder een in Hengelo, als ‘legitieme doelwitten’. Medvedev, vicevoorzitter van de Russische veiligheidsraad, gebruikt oorlogszuchtige taal om druk uit te oefenen.

Vrede is verder weg dan ooit. Het Amerikaanse plan om de Donbas aan Rusland af te staan in ruil voor veiligheidsgaranties wordt door Zelensky afgedaan als illusoir: “Poetin zei ook dat hij Oekraïne nooit zou bezetten.” Er zijn sinds lang geen serieuze vredesbesprekingen meer tussen Rusland, VS en Oekraïne; alleen nog technische contacten. Zelensky benadrukt: terugtrekken leidt niet tot vrede, maar tot zwakte. De oorlog is niet alleen militair, maar ook geopolitiek en industrieel geworden en de West-Europese samenwerking is nu het grootste wapen van Oekraïne. (NOS)