Het astrolabium is bijna vier keer zo groot als vergelijkbare instrumenten om onder meer tijd te meten.

 Het instrument weegt 8,2 kilo, heeft een diameter van bijna 30 centimeter en is ongeveer 46 centimeter hoog. Het is "mogelijk het grootste dat nog bestaat" en is nog nooit eerder tentoongesteld, zegt Benedict Carter, hoofd van de afdeling Islamitische en Indiase Kunst bij veilinghuis Sotheby's in Londen.

 Het astrolabium is gemaakt van messing, een legering van koper en zink, en maakte deel uit van de koninklijke collectie van de stad Jaipur in het westen van India. De instrumenten werden naast het meten van de tijd gebruikt om de richting van Mekka te bepalen en bewegingen van de hemel te bestuderen.

 "Ik vergelijk ze met moderne smartphones, omdat je er zoveel mee kunt doen", zegt Federica Gigante van het Oxford Centre for History of Science, Medicine and Technology tegen BBC. "Je kunt er de tijd van zonsondergang en zonsopgang mee berekenen, de hoogte van een gebouw, de diepte van een put en afstanden mee meten".

 Het object is niet alleen "groot, mooi en zwaar", maar het is ook heel nauwkeurig. Zo bevat het 94 steden met lengte- en breedtegraden en 38 sterrenwijzers die door "ingewikkelde bloemenpatronen" met elkaar zijn verbonden. Daarnaast kan de exacte hoogte van een hemellichaam worden berekend en werd het gebruikt voor astronomie.

 De eerste soortgelijke meetinstrumenten werden in de tweede eeuw voor Christus ontwikkeld in het oude Griekenland. Zeshonderd jaar later kwamen ze ook terecht in de Arabische wereld. Dit astrolabium is begin zeventiende eeuw gemaakt in Lahore, nu in Pakistan, door de broers Qa'im Muhammad en Muhammad Muqim in opdracht van een edelman.

 De broers behoorden tot de zogeheten Lahoreschool, die bekendstond om de hoge kwaliteit van astrolabia. De productiewijze was alleen binnen de familie bekend en werd van generatie op generatie doorgegeven.

 Het instrument dat volgende week wordt geveild, is een van de twee die door de broers samen zijn gemaakt. Het andere, kleinere exemplaar is te zien in een museum in Irak. De details op het instrument laten volgens Carter het "buitengewone vakmanschap van de Lahoreschool zien, die destijds op het hoogtepunt was".

 Daarmee onderscheidt het astrolabium zich van andere, die voornamelijk functioneel zijn. Het Londense veilinghuis verwacht veel belangstelling van musea en kunstverzamelaars voor het object. Het astrolabium moet volgens Sotheby's 1,5 tot 2,5 miljoen pond opleveren, omgerekend 1,7 tot 2,9 miljoen euro. (NU.nl)